HINKAL  ( MANTI )

MALZEMELERİ: 1Kilogram kaz eti, 2 baş soğan, 2 yumurta, yeteri kadar un, tuz , su, kıymaya

katmak için kimyon ve nane.

YAPILIŞI: Unu 2 yumurta tuz ve suyla kulak memesi kıvamından daha sert bir hamur

elde edilir.  Küçük kuşbaşı şeklinde, kaz eti doğranır. Yufkalar halinde açılarak

 karelere bölünür. Diğer tarafta kaz eti, baharat, soğan ve tuzla hazırlanır. Karelere

fındık büyüklüğünde yerleştirilir. Üçgen şeklinde kapatılır. Bir tencerede su tuz ilave

edilerek kaynatılır. Kaynayan suya hınkallar atılır. 15-20 dakika bu şekilde pişirilir.

Pişen hınkallar süzdürerek servis tabağına alınır. Üzerine önce yoğurt sonra kızdırılmış

tereyağı dökülerek servis yapılır.

FESELLİ

MALZEMELERİ: Un, su, maya, tuz

YAPILIŞI: Malzemeler birleştirilir. Yoğrularak hamur haline getirilir. Kulak

memesi yumuşaklığında yoğrulur. Biraz bekletilir. Hamur küçük küçük kesilerek künt

(pazı) yapılır. Oklava ile yufka halinde açılır. Yufkanın içinin yağlayarak rulo halinde

bükülür. Tekrar yuvarlak hale getirilir.Yeniden açılır istediği incelikte olabilir. Sacda

 kısık ateşte pişirilir, isteyen tekrar yağlayabilir.

KATMER

MALZEMELERİ: Un, Su, tuz, yağ, maya

YAPILIŞI: Malzemeler karıştırılıp yumuşak hamur haline getirilir. İyice yoğrulur. 10

Dakika bekletilir.Hamur küçük küçük kesilerek künt (pazı) yapılır. Oklava yardımı ile

ince yufkalar açılır.Yufkalar tek tek yağlanarak üst üste dizilir. 6 yufka dizilir.rulo

halinde bükülerek yuvarlak haline getirilerek tepsi büyüklüğünde elle açılır, üzerine

yoğurt yada yumurta sürülerek 200 derece kızgın fırına sürülür. Pişmeye bırakılır.

Fırından çıkartılan katmer ılındıktan sonda dilim halinde kesilerek servis yapılır.

KESME AŞI 

MALZEMELERİ: 1 kg un, tuz , 2 yemek kaşığı salça , karabiber, nane ve kekik, 2 yemek

kaşığı tereyağı

YAPILIŞI: Un içine tuz ve su konularak kulak memesinden daha sert bir hamur yoğrularak

 2 yada 3 pazı yapılır.Pazının biri diğerlerinden daha küçük olarak ayrılır. Pazılar

biraz dinlendirilir. Fazla ince olmayan yufkalar açılır. 5-6cm uzunluğunda kesilir bu

şeritler daha sonra enine eriştelik doğranır. Bir tencerede suya tuz ilavesiyle kaynatılır.

İçine erişteler atılarak pişirilir. Diğer taraftan ayırdığımız küçük pazıyı küçük parçalara

ayırıp yuvarlayarak l er cm uzunluğunda doğranır.(halk dilinde nuğul denir.) Tavada yağ

 eritilir. Nuğullar yağda kızartılır.Salça ve diğer baharatlar katılır, yemeğin üzerine

dökülüp sıcak servis yapılır.

GEVREK

MALZEMELERİ: Un, kaymak, tuz(Malzemeler isteğe yada kişi sayısına göre ayrılır.ölçüsüzdür)

YAPILIŞI: Bir kapta kaymak, un ve tuz konularak kulak memesinden biraz yumuşak hamur

 hazırlanır. Yumurta büyüklüğünde kütler (pazı) hazırlanır. Oklavayla açılan yufkalar bir

taraftanda orta ısıda hazırlanmış olan saçta pişirilir. Servisi peynir, çay, yada salatayla yapılır.

 

BİŞİ

MALZEMELERİ: Un, tuz, maya, su.

YAPILIŞI: Bütün malzemelerin katılımıyla kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde

edilir. Mayalanmaya bırakılır. Hamur mayalanınca, derince ve büyük bir tavanın yarısına

kadar yağ doldurulur, bu yağ yüksek ateşte kızdırılır, hamurdan pazılar alarak oklava

yardımıyla tavanın genişliğinde açılır, ortasından delinir. Kızgın yağda kızartılır. Servisi

AYRAN ÇORBASI  
MALZEMELERİ: ½ Kg. Un, 1 yumurta, 250 gr. Süzme yoğurt, tuz, nane, kırmızı biber, 2 yemek

kaşığı tereyağı, su

YAPILIŞI: Un, yumurta, tuz suyla kulak memesinden daha sert yoğrulur, yufkalar açılır,

eriştelik doğranır, bir taraftan tencereye 3 lt. su konur, tuz ilave edilerek kaynatılır. İçine

erişteler atılarak pişirilir, diğer taraftan süzme yoğurt suyla açılarak ( yemeğin suyu fazlaysa

bu sudan da alınıp kullanılabilir) kalınca bir ayran haline getirilir. Pişen yemeğe katılır,

diğer taraftan tereyağı bir tavada eritilir, içine nane ve kırmızı biber katılır, ayran

KETE

MALZEMELERİ: 5 su bardağı un
1 çay kaşığı kuru maya
1 tatlı kaşığı tozşeker
1 su bardağı ılık süt
150 gr margarin
1 yumurta
1 tutam tuz

YAPILIŞI: 1. Unu geniş bir kaba eleyin. Yarım su bardağı kadarını ayırıp kalanına tuz ekleyin

 ve harmanlayın. Ortasını havuz gibi açın. Mayayı 1 fincan sütle ezip unun ortasına

ekleyin. Üzerine biraz un serpip ılık ortamda maya kabarıncaya kadar 10 dakika bekletin.
2. Margarini eritin. 1 kaşık kadarıyla tepsiyi yağlayın. 2 kaşık kadarını ayırın. Kalan yağ ve

sütü una azar azar ilave edip yumuşak bir hamur yoğurun. Üzerini temiz bir bezle örtüp ılık

bir yerde 1 saat dinlendirin.
3. Ayırdığınız 2 kaşık margarine yarım su bardağı unu ilave edin. Kısık ateşte 4-5

dakika kavurun.
4. Hamurdan 6 beze hazırlayın. Her bezenin ortasını çukurlaştırıp kavrulmuş undan

ekleyin. Hamuru yuvarlayarak kapatın. Ters çevirip tepsiye yerleştirin. Malzeme

bitinceye kadar işlemi sürdürün. Üzerine çatal ucu batırarak birkaç yerinden delin.

Çırpılmış yumurta sürüp önceden ısıtılmış 180 dereceye ayarlı fırında 30 dakika pişirin.

Sıcak veya ılık olarak servis yapın.

MAFİŞ 

MALZEMELERİ: 2 yumurta
Küçük su bardağı süt

Un, bir tutam tuz
5 su bardağı su

YAPILIŞI: Yumurta yoğurt ve un yoğrulur. Kısa bir süre dinlendirilir. Daha sonra

olmamak kaydıyla açılır. Açılan yufkalar, 3 cm genişliğinde bölünür. Bölünen uzun

şeritler, dikdörtgen olacak şekilde kesilip, ortadan sıkılır, papyon görünümüne benzer

kızgın yağda kızartılıp hemen şerbete atılır. Şerbeti içinceye kadar beklenir. Daha sonra

ARDAHAN ŞİVESİ

•ABURSUZ :Rezil
•AGOZ :Sabanın açtığı iz
•AĞBUN :Gübre
•AKHORA :Yakın bir yer
•Al vala-Kırmızı eşarp (başörtüsü).
•Alaf-Hayvanlara kışın ot vermek.
•Atdol-Yer elması.
•Avrel-Nisan ayı.
•BAÇ ETMEK :Öpmek
•BADİYE :Geniş ağızlı tas
•BED :Çirkin
•BEDASIL :Soysuz
•BEYABUR Rezil
•BİBİ :Hala
•BİJLİ :Sivri
•BİŞKA :Kibrit
•BİTİG :Köpek yavrusu
•Böyük-Büyük.
•Buli-Kağnı arabası tekerleğinin çıkmaması için ağaç dan yapılmış pim.
•BULUZ :Elbise
•Bülbülan-Yalnız çam Bağdaşa köyü dağlarında alış veriş semti (yayla Pazar).
•Camuş-Manda.
•CANCUR :Erik
•Cecim-Keçi kılı ile örülen sergi örgüsü (kilim).
•CEMSE :Askeri araç konvoyu
•CENÇİKLERİN GEVŞEDİ :Hoşuna gitme
•CİCE :Büyük Abla
•CİCİP :Ağız kenarında ve yüzde çıkan yaralar
•CİCLOBA :Arpacık
•CİNCAR :Isırgan Otu
•CİNDAL :Kedi Yavrusu
•COPLANMAK :Şişmek
•CUCUL :Civciv
•Cucul-Kaz ve Tavuk civcivi
•ÇAĞILDAMAK : Gülmek
•Çati-Kıldan örülmüş ip.
•ÇENKÜRMEK :Küçük Köpeğin Havlaması
•Çeten-Samanın taşıdığı kağnı arabasının tahtalarla mini ambar şekli.
•ÇIKMAK :Yırtmak
•Çılğ-Tavukların kuluçkaya oturduğu boş çıkan yumurta (Çürümüş yumurta)
•ÇİMMEK :Banyo yapmak
•ÇİNÇAVAT :Varyemez, cimri
•ÇİRNAĞ :Tırnak
•Çoç-Bataklık.
•DEYHORA :Uzağı tarif eden işaret zamiri
•DILDIBIL :Çırılçıplak
•DILLO :Hafifmeşrep
•DINAZA :Alay etme
•DOY DOY : Ördek
•Elenk-Orman içinde açık düz çayır.
•Enek-Çiftin toprakta ekini sürme aparat.(toprağı yırtarak ekin ekmek)
•Enekeme-Nişan almak.
•Erdenek-Bir semt (Çatal köprü köyü).
•FANTİ :İskambil
•FURĞUN :Öküz Arabası
•GAGAÇ : Zayıf kimseler için söylenir
•GAGAL :Göz
•GAJ GÖZ :Çakır göz
•GALAK :Tezek Yığını
•GALAMAK :Yakmak
•GANFET :Akide Şekeri
•GARABAN :Köy evinin girişi
•GARAVUL :Bekçi
•GAŞGA :At Arabası
•GATAKLAMAK :Kovma, Uzaklaştırma
•GEŞLENMEK :Donmak,Üşümek
•GIDİK :Oğlak
•GIJGIRMAK :Yoğurdun ekşimesi
•GIJİK :Kıvırcık saç
•GIJO :Kozalak
•GİDİL :Küçük
•GİZLENGUGİ :Saklambaç
•GOCİK :Kaban
•GODA :Büyük zar
•GODET :Süpürge sapı
•GOLOP :Ağaçtan yapılmış yoğurt kapı
•GOMBA DÖNMEK :Takla atmak
•GOPPAL :Büyük burun
•GORUĞÇU :Kır Bekçisi
•GOTİK :Manda Yavrusu
•GUDİK :Küçük Köpek
•GULLEP :Menteşe
•GUNÇUL :Uç
•GURUĞ TAVUK Anaç tavuk
•GUŞGANA :Tencere
•GUZUK :Kambur
•GUZUK :Kambur
•GÜZGİ :Ayna
•ĞUĞUN :Ağlama
•HARMUTLAMAK :Suyu ılıtmak
•HARO :Kiler,ambar
•HAROS Haros-Ekilmemiş tarlaların biçim zamanı.
•Hedük-Buğdayın kaynatılmışı (haşlanmış).
•HELHEL :Havai kimse
•HERG :Sürülmüş Tarla
•HERSLENMEK :Sinirlenmek
•HERZAL :Tekerleksiz el arabası
•HINGILIM ATMAK :Gereksiz hareket ve işler
•Hottak-Sürülen çiftin önünde öküzlere yön veren kişi.
•Ilğı-Baş ı boş atlar (Dağlarda boş arazilerde otlaması).
•İSTOL :Yer sandalyesi
•İŞKAP :Dolap
•JUJUN :Tatlı kaşıntı
•Kağoz-Ağustos ayı.
•KARTOPU :Patates
•KAVÇAL :Uzun çene
•Kavlak-Kesilmemiş kuru ağaç.
•KAYIŞ :Kemer
•KERSEN :Hamur teknesi
•Kılıç-Çiftin ok ile eneki orta kısımdan bir birine bağlayan ağaç aparat.
•Kımı-Yer elmasının toprak üstündeki otları (turşu suda olur).
•Kırçon-Koyunların yediği otun dan kalan kalın çalıları.
•KOLOPA :İçi oyulmuş kap
•KOR ARABA :Kağnı
•Kota-Çiftin el ile tutulan aparatı.
•KOTETE :Tabure
•KÖÇMEK  :Evlenmek
•Kurre-Dağlarda bir semt (Bağdaşan ve Hasköy sınırı).
•KÜSGİ :Ağaç sırık
•LAZUT :Mısır
•LIBBIZ :Parasız, Züğürt
•LOBYE :Fasulye
•LÖK :Büyük
•Löküs-Lüks (Gazyağı ile yanan lamba).
•Maça-Çiftin ok ile eneki son kısımdan bir birine bağlayan aparat, yön veren, (kumanda etmek)
•Mahandis-Mühendis (orman muhafaza memurlarının şefi).
•Maluğ-Kağnı arabasına kayışla boyunduruğun bağlanan( çıkmaması için ağaç aparat.
•Mazi-Kağnı arabası tekerleklerin bağlandığı aks.
•MİNTAN :Gömlek
•Morbet-Morvet. Her işe bakan (Ofis boy).
•MOZİK :Dananın büyüğü
•MUÇURLAMAK :Buruşturmak
•MURUSLARINI DÖKME :Suratını asma
•MÜRGÜLEME :Otururken hafif uykuya dalma
•MÜRGÜLEMEK :Uyumak
•NİGART :Tavuğun gagası
•OBBAZ :İşe yaramaz aylak
•Ok-Çiftin boyunduruğa bağlanan aparatı.
•PALAZ :Bez
•Pelük-El ile nişan alınan taş (taşlarla oynanan oyun).
•PEŞ GÜN :Sofra
•PEŞKİR :Havlu
•Peşo-Eski atalardan birisinin ismi.
•Pin-Tavukların kuluçkaya oturduğu yuva (saman dolu sepet)
•PİŞİK :Kedi
•POCİLEMEK :Baltayı taşa vurma
•PORTLAK :Göz Yapısı büyük plan
•PÖRÇÜK :Tırpanı sapına bağlayan yeri
•PULUL :Ot Yığını
•PÜRÇEK :Saç Tutamı
•SAKO :Kolsuz ceket
•Sambağı-Boyunduruğun kenarlarından bağlanan demir veya ağaçların ipi.
•Sami-Boyunduruğun kenarlarından öküzleri bağlayan demir veya ağaç aparatı.
•SEĞİRTMEK : Çabuk davranmak
•SEKÜ :Divan
•SINAMA :Deneme
•Siter-Ağaçtan yapılan bir metre küplük istif.
•SOKO :Mantar
•SOYHA, ANDIR, MERET : Uğursuz şeyler için söylenir
•ŞARILDAYAN :Yıldırım
•Şırat-Peynir ve yoğurtun suyu.
•ŞİNEL :Palto
•Şin-Kağnı arabası tekerleğinin, çember demiri
•Şiv-İkindi ile akşam arası.
•Şosa-Yol.
•ŞOŞARTMAK :Abartma
•ŞÖHE :Siyah boncuk
•ŞUŞLANMAK :Fazla yatma
•ŞÜŞİT :Huni
•TAĞAYİRLENME :Kendinden geçme
•TAPUL, PULUL :Ot demeti
•TAR :Tavukların kümeste üzerine çıktıkları yer
•TAT :Çorabın ayağa giyilen daban kısmı
•TELLÜK :Yünlü takke
•TEREK :Raf
•TEVÜR :Çeşit
•TIĞ :Saman ekin karışımı yığın
•TORHOLA :Kabuk tutmamış yumurta
•Toruğ-Fidan şeklindeki ağaçlar.
•Türkmen-Orman da çayırlar (bir semt).
•ÜLEŞMEK :Bölüşmek
•Vızık-Sivrisinek.
•YABA :Beş parmaklı ağaç dirgen
•YAŞIK :Ağaçtan yapılan kasa
•YEĞİN :Çalışkan titiz
•YEKTİ :Yetim
•Yemlik-Pampara (insanların yedikleri ot).
•ZABUN:Fakir
•ZAĞ :Keskin sivri
•ZANGAL :Tabansız uzun çorap
•ZEDA :Tarlanın sürülmemiş tarafı
•ZENNE :Kadın
•Zoğ-Tırpanla biçilen otun yerde kesilmiş halde kalması.
•ZUBUN :Mintan
•ZURGANA :Eğri büğrü vücutlu